Modlilismy się wspólnie z całym swiatem za stworzenie

“Wszystkie stworzenia są ze sobą powiązane, każde z nich musi być doceniane z miłością i podziwem, a my wszyscy, istoty stworzone, potrzebujemy siebie nawzajem.” (LS:42) – to przewodnie słowa obchodów 5-tej rocznicy opublikowania przez papieża Franciszka encykliki Laudato si’.

Watykańska Dykasteria ds. Zintegrowanego Rozwoju Człowieka wraz ze Światowym Ruchem Katolików na Rzecz Środowiska zorganizowały internetowe międzynarodowe spotkania, wykłady, rekolekcje. Warsztaty dotyczyły eko-duchowości, zrównoważonego rozwoju, działań społecznych na rzecz najbardziej poszkodowanych ludzi na Ziemi. Niestety, może z powodu pandemii i kryzysu, w mojej opinii wciąż zbyt mało miejsca poświęcono innym niż ludzie żywym istotom, ale problem wymierania gatunków, okrutnych hodowli, i w ogóle, złego traktowania zwierząt przez ludzi, przewijał się w wielu wypowiedziach.

W spotkaniach uczestniczyło od kilkuset to kilkunastu tysięcy osób. To dużo, czy mało? Czasem zmiana zaczyna się od jednego człowieka, od małej grupy, a więc dużo.

Na świecie odbyło się w tym czasie także tysiące lokalnych spotkań. Na stronie www Tygodnia zarejestrowano łącznie blisko 11 tysięcy wydarzeń (najwięcej w Stanach Zjednoczonych – 2373, w Polsce 81). A 24 maja o 12-tej lokalnego czasu cały świat modlił się za stworzenie. Ja z przyjaciółmi modliliśmy się tak, do muzyki specjalnie napisanej dla nas na tę okazję. Modliliśmy się także o to, aby ludzie byli dobrzy dla zwierząt. Muzyka do wspólnej modlitwy została specjalnie dla nas napisana, a film nakręcił Janusz Bończak (Magazyn Istota). Dziękujemy! Posłuchajcie TUTAJ

 


Dröscher, Vitus B. Reguła przetrwania. Jak zwierzęta radzą sobie z niebezpieczeństwami

Książka Reguła przetrwania otwiera oczy na wiele istotnych mechanizmów i zasad istniejących w świecie natury. Autor pokazuje zjawiska i zależności, których postronny obserwator fauny z pewnością nie zauważy.

Natura bywa gwałtowna i nieprzewidywalna, a życie na wolności wiąże się z koniecznością codziennego zdobywania pożywienia, bezpiecznej kryjówki, czy po prostu przeżycia kolejnego dnia. W świecie fauny rządzi okrutne prawo silniejszego, u którego podstaw leży naturalny łańcuch pokarmowy. Jak świat światem większe osobniki zjadają mniejsze, a niektóre gatunki muszą walczyć między sobą o panowanie na określonym terytorium. Z pozoru ten świat przypomina pełen chaosu i przypadkowości zwierzęcy tygiel. W rzeczywistości jest to jednak zorganizowany i harmonijny system wzajemnych zależności.

Autor przybliża czytelnikowi zwierzęce sposoby na przetrwanie. Barwny język książki przenosi nas do świata fauny, który przypomina poniekąd ludzkie społeczności. Dröscher pokazuje, jak zdeterminowane potrafią być zwierzęta, by nie dać się zabić. Ten specyficzny instynkt przetrwania jest właściwy także człowiekowi. Można tu zresztą zaobserwować wiele podobieństw pomiędzy zachowaniami zwierząt, a zachowaniami jednostek ludzkich w obliczu zbliżającego się zagrożenia.

 


Bralczyk, Jerzy. Zwierzyniec. Agora, 2019

Zwierzyniec” stał się dla Jerzego Bralczyka pretekstem do tego, by przeanalizować nazewnictwo rodzimych gatunków zwierząt. Opisuje on, jak w polszczyźnie funkcjonują różne nazwy, jak żbiki, żubry, żółwie, żurawie i inne. Ucieka się do frazeologii, przysłów, opiera się na tekstach literackich oraz znanych również i Tobie przysłowiach.


Gębura, Rafał. Otwórz oczy. Altenberg, 2019

Autor porusza tematy przemilczane, pomijane i kontrowersyjne. Znajdziemy tu odpowiedzi na pytania takie jak:

  • Jak działa psychika rzeźników, którzy przygotowują mięso każdego dnia?
  • Jak poważną chorobą jest depresja i do czego może ona doprowadzić?
  • Jak tak naprawdę wygląda życie w więzieniach?
  • W jaki sposób rozpoznać, że ktoś nas okłamuje?
  • Jak wygląda życie seksualne osób niepełnosprawnych?
  • Przez co przechodzą osoby zmagające się z autyzmem?

Autor w swojej książce, sporządzonej w formie reportażu, opisał prawdziwe historie dwudziestu różnych osób. Podczas kilkugodzinnych rozmów opowiedziały one swoje niezwykłe i niecodzienne przeżycia i doświadczenia. Szczerość i otwartość bohaterów pozwala dobrze zobaczyć, zrozumieć i ocenić świat, w którym przyszło nam żyć.


Foer, Jonathan Safran. Zjadanie zwierząt. Wydawnictwo Krytyka Polityczne, 2013

Gdy Jonathanowi Safranowi Foerowi urodził się syn, chciał się dowiedzieć, jak powinien go karmić i czym naprawdę jest mięso. Skąd pochodzi? Jak się je produkuje? Jak traktowane są zwierzęta i czy to ważne? Jak zjadanie zwierząt wpływa na gospodarkę, społeczeństwo i środowisko? Wyniki tego śledztwa sprawiły, że stanął twarzą w twarz z rzeczywistością, której jako obywatel nie mógł zignorować, a jako pisarz nie mógł przemilczeć.


Droscher Vitus B. Ludzkie oblicze zwierząt. Prószyński Media, 2019

Niemiecki etolog Vitus B. Dröscher powraca. W swojej książce "Ludzkie oblicze zwierząt" pokazuje, że w świecie zwierzęcym istnieją zjawiska, które zwykliśmy uważać za właściwe wyłącznie ludziom. Zwierzęta kochają, tworzą związki małżeńskie, cieszą się i smucą, podziwiają piękno i rozkoszują się życiem. Są wśród nich wrażliwi artyści i rozważni przywódcy, odważni odkrywcy i tchórze, troskliwe matki i zazdrośni małżonkowie. Lektura książki Vitusa B. Dröschera to obfitująca w niewiarygodne przygody i zwroty akcji podróż do tajemniczego świata zwierząt.


Miłosierdzie jest dla wszystkich

W przeddzień Niedzieli Miłosierdzia Bożego przychodzi mi na myśl pytanie, dlaczego nie mówi się przy tej okazji o miłosierdziu wobec zwierząt? Czy Boże miłosierdzie dotyka tylko człowieka?

Boże Miłosierdzie. Przebaczanie nam głupoty i pychy, z której rodzą się małe i wielkie grzechy. Współczucie dla ludzkiej kondycji na ziemi. Ratowanie z opresji. Zaparcie się siebie i poświęcenie aż do oddania życia. To, w jaki sposób przejawia się Boże Miłosierdzie odnosimy tylko do siebie.

A przecież, pochylając się ze smutną czułością nad Niniwą Bóg mówi: „A Ja miałbym się nie użalić nad Niniwą, wielkim miastem, w którym mieszka więcej niż sto dwadzieścia tysięcy ludzi nieumiejących rozróżnić prawej ręki od lewej, a także wielkie stada?” (Jon 4, 11).  Mówi też: „Przeto już nigdy nie zgładzę wszystkiego, co żyje, jak to uczyniłem. Będą zatem istniały, jak długo trwać będzie ziemia: siew i żniwo, mróz i upał, lato i zima, dzień i noc" (Rdz 8,21).

Zapewnia, że póki to, co stworzył żyje na Ziemi i potrzebuje pokarmu, ziemskiego pożywienia nie zabraknie. Nie tylko człowiekowi. Ojciec niebieski karmi także ptaki, które „nie sieją ani żną i nie zbierają do spichlerzy”, bez żadnych z ich strony zasług (Mt 6, 26-29). Czy to nie jest czyste miłosierdzie?

Boga boli cierpienie całego stworzenia. Nie tylko ludzkie. Cierpienie wszystkich czujących istot, bo przecież wszystkie są Jego, także „wszelki zwierz leśny i tysiące zwierząt na górach…i to, co porusza się na polach” (Ps 50, 10-15). Zna to wszystko, o wszystkim pamięta, o wszystko się troszczy.

Lwicy pomaga zdobyć pożywienie dla lwiątek, które mieszkają w kryjówkach i w gęstwinach czekają wieczoru; żeru dostarcza krukowi, gdy młode do Boga wołają, gdy błądzą ogromnie zgłodniałe (Hi 38, 39-41). Ze dzieje się przy tej okazji zło, cóż, nie wiemy, dlaczego. Człowiek też człowiekowi bywa wilkiem.

Martwi się o dopiero co wyległe pisklęta w gniazdach i ostrzega, aby nie robić im krzywdy (Pwt 22, 6). Zabiega o to, aby człowiek pamiętał, że wół pomagający mu w pracy nie może być głodny ani spragniony (Pwt 25, 4). Wie, że zwierzęta służące człowiekowi także muszą odpocząć. I szabat jest też dla nich (Wj 20, 10-11, Wj 23, 4-12). Myśli o tym, czy dzikie zwierzęta mają co pić. Po to przecież „zdroje kieruje do strumieni, co pośród gór się sączą: poją one wszelkie zwierzęta polne, [tam] dzikie osły gaszą swe pragnienie”. Te dzikie zwierzęta wypuszcza, jeżeli znajdą się w niewoli. Widać nie może patrzeć na to, jak się męczą (39,5).

Ofiary ze zwierząt są mu przykre, choć je dopuszcza podobnie, jak wiele innych ludzkich bezeceństw - miłosiernie wybaczonych (Lb 11,18-20; Iz 1,11; Izajasza 1,14-15; Oz 8, 12-13). Zadaje jednak trudne pytanie: „Czyż jadam mięso byków albo piję krew kozłów?” (Ps 50, 10-15)

Miłosierdzie Boże nie dotyczy tylko człowieka, obejmuje także zwierzęta. Wydaje się więc, że człowiek stworzony na Boży obraz i podobieństwo powinien Go i w tym naśladować. Nie trzeba szukać w tej sprawie osobnego przykazania. Miłosierdzie dla zwierząt mieści się w przykazaniu miłości do Boga. Czy je świadczymy?

Barbara Niedźwiedzka


Niedźwiedzka, B. Przemysłowe hodowle zwierząt - ekologiczna i etyczna katastrofa

Szacowana liczba zwierząt hodowlanych na świecie w 2018 r. była ok. 4 razy większa niż liczba ludzi. Szacuje się, że wynosiła (nie licząc ryb i innych zwierząt wodnych) 30,6 mld sztuk (FAO 2018). Zwierzęta te stanowiły ok. 60% całej masy ssaków na ziemi, a ptaki hodowlane stanowiły 70% wszystkich ptaków (R. Milo. Weizmann Institute of Science). Prognozuje się, że przy obecnym sposobie produkcji, modelu konsumpcji i wzroście populacji zapotrzebowanie na mięso wzrośnie o 80% do 2030 r. a o ponad 200% do roku 2050 (FAO 2018).Więcej Info


Sprawiedliwość dla zwierząt. Red. Barbara Błońska, Włodzimierz Gogłoza, Witold Klaus, Dagmara Woźniakowska-Fajst. Instytut Nauk Prawnych PAN i Otwarte Klatki, Warszawa 2017

Publikacja jest rezultatem wysiłków akademików i akademiczek oraz aktywistek i aktywistów, których łączy wspólny cel – polepszenie sytuacji zwierząt w Polsce, w tym przede wszystkim zapobieganie ich cierpieniu. Połączenie tych dwóch niewykluczających się, a znakomicie uzupełniających, perspektyw wydaje nam się szczególną wartością tego tomu.

Dostepna on-line TUTAJ

 

 


Pietrzykowski, T. Spór o prawa zwierząt. Sonia Draga 2007

Książka poświęcona jest prawom zwierząt i ruchowi wyzwolenia zwierząt. Omawia współczesne regulacje prawne, a także dokonania takich myślicieli Jak Peter Singer czy Tom Regan.  Autor jest  Autor jest dr nauk prawnych w Katedrze Teorii i Filozofii Prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.