Singer, Peter. Wyzwolenie zwierząt.
Wznowienie klasycznej książki - biblii obrońców praw zwierząt – ze wstępem Yuvala Noaha Harariego, autora "Sapiens", oraz wprowadzeniem Dariusza Gzyry, współzałożyciela Stowarzyszenia Empatia.
Tokarczuk, Olga. Czuły narrator. Rozdział: Maski zwierząt. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2021
Rozdział pt. Maski zwierząt w zbiorze esejów mówi o stosunku ludzi do zwierząt.
Paul Waldau. Prawa zwierząt. Co każdy powinien wiedzieć. PWN 2021
Książka jest przystępnym wprowadzeniem w złożoną problematykę praw zwierząt w wymiarach moralnym, społecznym, prawnym i politycznym. Profesor Paul Waldau, etyk oraz specjalista w zakresie antrozoologi i praw zwierząt, udziela odpowiedzi na ponad 100 pytań, takich jak:
Czy troska o prawa zwierząt jest zjawiskiem nowym?
Co wiemy na temat bytu zwierząt?
Dlaczego i w jaki sposób dzielimy zwierzęta na towarzyszące, laboratoryjne, wykorzystywane do rozrywki, wykorzystywane do produkcji pożywienia oraz zwierzęta dzikie?
Jaki jest status i jak są traktowane zwierzęta w każdej z tych kategorii?
Czy hodowla przemysłowa stwarza zagrożenie dla środowiska?
Czym prawa moralne różnią się od praw ustawowych?
Czy ochrona zwierząt występuje we wszystkich kulturach?
Jak z punktu widzenia zwierząt wyglądają współczesne realia polityczne?
W jakim stanie jest dziś ruch na rzecz ochrony zwierząt?
Jakie są perspektywy na przyznanie zwierzętom praw ustawowych?
Co powinniśmy sądzić o cyrkach i zoo w kontekście praw zwierząt?
Które zwierzęta są inteligentne albo samoświadome?
Czy zwierzęta odczuwają emocje?
Kim są najważniejsze postacie ruchu na rzecz praw zwierząt?
Jak wygląda przyszłość praw zwierząt?
Darwin, Karol. Wyraz uczuć u człowieka i zwierząt.
Wyraz uczuć u człowieka i zwierząt jest jednym z ostatnich i najlepszych dzieł Darwina, w którym otwarcie i bez strachu używa już słowa ewolucja i pisze o bezpośrednim pochodzeniu człowieka od małpy. Jest to pierwsza na świecie poważna rozprawa o ekspresji emocji z licznymi przykładami i bogactwem opisu. Poprzez powracanie do ewolucji Darwin próbuje znaleźć uzasadnienie ruchów mimicznych. Każde podjęte zagadnienie omawia możliwie najbardziej dogłębnie, analizuje plusy i minusy przyjętego sposobu rozumowania, cytuje swoich zwolenników i przeciwników, a niejednokrotnie z rozbrajającą szczerością przyznaje, że nie jest w stanie wysnuć ostatecznego wniosku, pozostawiając czytelnika ze swoimi wątpliwościami i rzetelnie zebranymi argumentami obu stron. Precyzyjnie opisuje niezwykle silną więź człowieka z przyrodą, który jest jej integralną częścią, podobnie jak zwierzęta.
Książka ta stała się kamieniem milowym w badaniach nad biologicznym mechanizmem kreowania emocji. Prowadzone obecnie analizy rzucają nowe światło na naturę zwierzęcych uczuć. Dziś już wiemy, że mózg człowieka i innych ssaków zbudowany jest z tych samych struktur. Dlaczego więc zwierzęta nie miałyby odczuwać podobnych do człowieka emocji?
Salij, Jacek. Gwiazdy ludzie zwierzęta. W Drodze, 2009
Czy człowiek pochodzi od małpy, czy od Boga? Jaki był początek i jaki będzie koniec świata? Czy świat jest dobry? Czy istnieją cywilizacje pozaziemskie? Jak oceniać zabijanie zwierząt? Czy w niebie będą zwierzęta?
Takie tematy podejmuje w swojej nowej książce o. Jacek Salij. Odwołując się do wielkich mistrzów myśli chrześcijańskiej jak i współczesnych doświadczeń autor pomaga na nowo przemyśleć podstawowe pytania dotyczące świata, natury, Bożego planu i miejsca człowieka w stworzeniu.
Stanisław Barańczak. Zwierzęca zajadłość. Z zapisków zniechęconego zoologa. Wyd. A5, Poznań 1991.
Tomik poetycki, zawierający 29 zabawnych wierszy o zwierzętach opatrzonych rewelacyjnymi rysunkami Wojciecha Wołyńskiego.
Tomik skomponowany jest na zasadzie zwierzęcego alfabetu – każdej literze przysługuje jedno zwierzę (wyjątkiem jest tu litera K – uprzywilejowana aż dwoma zwierzakami, co zresztą autor skwapliwie tłumaczy), a każdemu opisanemu zwierzakowi towarzyszy genialna ilustracja, tworząca z tekstem poetyckim jedną całość, a nie będąca jedynie dodatkiem do wiersza.
Prawo do zabijania. Znak 2013, 694 (3)
Zeszyt znaku poświęcony jedzeniu mięsa. Z jedzeniem mięsa wiązała się niegdyś wina, którą pozwalał wyrazić i poniekąd zmazać rytuał. Dziś znika nam ona sprzed oczu tak jak zabijanie zwierząt, będące obecnie zaawansowanym technologicznie procesem przemysłowym. Czy mięsożerność przystoi jeszcze współczesnym ludziom? Piszą: Siemienowicz, Szyjewski, Paziński.
Zwierzę, którym jesteś. Znak 2015, 720
Pytanie o status zwierzęcia jest być może jednym z najistotniejszych, które musi sobie zadać współczesna filozofia. Okazuje się bowiem, że różnica między człowiekiem a zwierzęciem (czy szerzej: między tym, co ludzkie i nieludzkie) nie jest trwała, niepodważalna i wieczna. Wprost przeciwnie – „zwierzęcość” destabilizuje dotychczasowe rozumienie podmiotu, prowokuje przesunięcie granic humanizmu, rozbija oczywistość Homo sapiens.
Czy wyrzucone niegdyś na marginesy antropologii zwierzę nie wzbogaca międzygatunkowej wspólnoty, a tym samym człowieka? Jak szanować ludzko-nieludzką różnicę i różnorodność? Dlaczego traktowanie nieludzi na równych (z ludzkimi) prawach jest wizją utopijną? Jakim językiem mówić w imieniu tych, których języka człowiek nie potrafi zrozumieć?
Nadanie zwierzętom pozaludzkim statusu osoby stawia nas w centrum pytań o podmiotowość. Kwestię tę w najnowszym numerze miesięcznika „Znak” podejmują znakomici autorzy: Andrzej Elżanowski bada różnice między podmiotami osobowymi i nieosobowymi, Jacques Derrida zastanawia się nad coraz mniej wyraźną granicą między człowiekiem a zwierzęciem, Zbigniew Mikołejko opowiada o doświadczeniach cierpienia i śmierci, które łączą ludzi i zwierzęta w sposób niepodważalny. Wątki te dopełniają głosy Miry Marcinów na temat szalonych zwierząt i Krzysztofa Koransa o szympansach, bonobo i Homo sapiens.
O cierpieniu zwierząt. Znak 2008, 637, 6
Monograficzny zeszyt czasopisma Znak pt. „O cierpieniu zwierząt”, 2008, 637 (6). ażdy, kto czytał Dziennik Gombrowicza, zapamiętał scenę na argentyńskiej plaży, kiedy to Witoldo próbował ratować odwrócone na grzbiet żuczki. Albo opowieść z tego samego drugiego tomu Dziennika o dogorywającym psie Dusia Jankowskiego, którego trzeba było dobić. W kontekście tych historii Gombrowicz stawia tezę, że cierpienie zwierząt jest całkowicie bez-zasadne i właśnie dlatego w najwyższym stopniu przerażające. Dopowiada, że nawet chrześcijanie nie potrafią sobie z nim poradzić, bo nie obejmuje go plan zbawienia. Czy jest tak rzeczywiście? W naszym numerze chcemy skomplikować obraz chrześcijaństwa, a zarazem pokazać, że cierpienie „braci mniejszych” powinno nas najżywiej obchodzić i nie musi oznaczać stępienia wrażliwości na udrękę ludzi. O. Wacław Hryniewicz przywołuje te tradycje myśli i duchowości chrześcijaństwa, które próbowały pokazać, że „nową ziemię i nowe niebo” zaludnią także „odnowione” rośliny i zwierzęta. O. Wacław Michalczyk w duchowości św. Franciszka odkrywa najgłębszy sens ubóstwa wyrażającego się w miłości do wszystkich stworzeń. Uzupełnieniem refleksji teologów jest artykuł Janusza Tazbira przypominający krwawą historię ludzkiego podboju świata zwierząt i tekst s. Barbary Chyrowicz, która jako etyk porównuje ze sobą cierpienie ludzi i istot niższych. Praktyczne wskazówki przynoszą teksty Adama Wajraka i Michała Olszewskiego.
Spis treści:
JANUSZ TAZBIR – Ludzie przeciwko zwierzętom
WACŁAW HRYNIEWICZ OMI – Chrześcijaństwo a świat przyrody
WACŁAW MICHALCZYK OFM – Święty Franciszek z Asyżu i stworzenia
BARBARA CHYROWICZ SSpS – Cierpienie ludzi – cierpienie zwierząt
ADAM WAJRAK – Las i jego cierpiący mieszkańcy
MICHAŁ OLSZEWSKI – Kręta ścieżka mięsożercy
Zwierzęta, nasi bracia mniejsi, 1998, 7
monograficzny zeszyt czasopisma Więź, 1998, 7 (477) poświęcony zwierzętom pt. Zwierzęta, nasi bracia mniejsi.
Spis treści:
ks. Roman E. Rogowski. Zwierzęta – nasi mniejsi bracia
ks. Jan Twardowski. Nie lekceważ • Wiersz dydaktyczny
Andrzej Friszke. Zwierzęta a człowiek rozumny
Teresa Liszcz. Zwierzęta w prawie stanowionym
Adam Wajrak. Cierpienia dzikich zwierząt
Ludmiła Marjańska. Trzy strofy o wielbłądach
Cezary Gawryś. Proboszcz, ludzie i zwierzęta
Dwóch włóczęgów, dwóch przyjaciół
Julia Hartwig. Kot Maurycy
Andrzej Friszke. Muszka, Maks i Sonia
Agnieszka Magdziak-Miszewska. Nasze psy
Piotr Matywiecki. 94 *** (Jeszcze milczenie Boże...)
ks. Henryk Paprocki. Czy tylko człowiek będzie zbawiony?
Mikołaj Dubinin OFMConv. Święty Franciszek i jego brat Słońce
Cezary Żechowski. Wiersze
Marek Melnyk. Krótki przewodnik po domu i zagrodzie Ottona Rohde (2)
Piotr Wojciechowski. Jeden świat, jeden mózg; Metalogika metafizyki
Zofia Romanowiczowa. Trybulacje Proboszcza P.
Zwierzenia zwierząt. 2019, 3
Monograficzny zeszyt czasopisma “Tygodnik Powszechny” pt. Zwierzenia zwierząt. 2019, wydanie specjalne nr. 3 (11).
stworzenia w najlepszych tekstach. Tokarczuk, Stasiuk, Hołownia, de Waal, Robiński, Łubieński, Zajączkowska: 172 strony znakomitych Autorek i Autorów o zwierzętach - i relacjach ludzi ze zwierzętami.
Nasi bracia mniejsi. Ethos 2013, 26, 2
Monograficzny zeszyt czasopisma ETHOS kwartalnika Instytutu Jana Pawła II KUL (2013, 26, 2(102)) pt. „Nasi bracia mniejsi” poświęcony poświęcony jest namysłowi nad aksjologicznym statusem zwierząt oraz zagadnieniu, czy zwierzętom przysługują określone uprawnienia, a jeśli tak, to jaka jest natura tych uprawnień oraz jakie rodzą one postulaty dla teorii etycznych. Zagadnienie etyki postępowania wobec zwierząt (ang. animal ethics) jest szeroko dyskutowane we współczesnej kulturze Zachodu zarówno na poziomie debaty publicznej, jak i dyskusji naukowych prowadzonych przez filozofów (w szczególności etyków), teologów, antropologów kultury, etologów, socjologów i psychologów.