Książki faktograficzne dotyczące zwierząt - spis

Aleksandrowicz, Julian. Sumienie ekologiczne. Wiedza Powszechna 1979

Antas, Jolanta. Rozmowy z psem, czyli komunikacja międzygatunkowa. Wydawnictwo Iskry 2014

Antologia praw zwierząt. Wojciech Owczarz (red.). Klub Gaja 1995

Bekoff, M., Pierce J. Dzika sprawiedliwość. Copernicus Center Press, 2018

Bożek, Jacek, Pałyga, Artur. Człowiek i pies. Zwierzę nie jest rzeczą. Klub Gaja 2003

Bożek, Jacek. O zmienianiu świata. Droga wojowników Gai. Klub Gaja 2013

Bralczyk, Jerzy. Zwierzyniec. Agora 2019

Clough, David. On animals. Vol. I. Systematic Theology. Bloomsbury, London 2012

Clough, David. On animals. Vol. II. Theological Ethics. Bloomsbury, London 2018

Czaczkowska, Iga. Pomiędzy potopem a tęczą. Ekumeniczne studium integralności stworzenia. KUL. Lublin 1998

Dzwonkowska, D. i in. Filozofia wobec świata zwierząt. Wyd. Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Warszawa 2015

Foster, Charles. Jak zwierzę. Intymne zbliżenie z naturą. Wydawnictwo Poznańskie, 2017

Ganowicz-Bączyk, Anita. Spór o etykę środowiskową. Wyd WAM, 2009

Gawryluk, Barbara. Dżok. Legenda o psiej wierności. Wydawnictwo Literatura 2007

Gawryś, Cezary. Proboszcz, ludzie i zwierzęta. Dwóch włóczęgów, dwóch przyjaciół. Więź 1998,7 (477), s. 60

Godfrey-Smith, Peter. Inne umysły. Ośmiornice i prapoczątki świadomości. Wydawnictwo: Copernicus Center Press, 2019

Grandin T., Johnson, C. Zwierzęta czynią nas ludźmi. Przeł. K. Puławski. Poznań 2011.

Griffin Donald R. - Umysły zwierząt. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. 2004.

Gzyra, Dariusz. Dziękuję za świńskie oczy. Jak krzywdzimy zwierzęta”. Wydawnictwo Krytyki Polityczne,j 2018

Hofrichter, Robert. Tajemnicze życie oceanów. Znak, 2018

Hołownia, Szymon. Boskie zwierzęta. Wydawnictwo Znak 2018

How to do animal rights – free on-line book  http://www.animalethics.org.uk/index.html

Jaromi, Stanisław. Boska Ziemia. Wyd. Znak 2019

Jaromi, Stanisław. Idea franciszkańska. Wielkie problemy współczesności i nasze małe odpowiedzi. Bratni Zew, 2018

Jaeschke, Tomasz. Stanisławska Irena A., Sumińska, Dorota. Nieboskie stworzenia. Jak kościół wyklucza. Krytyka Polityczna, 2019

Jedenaście pazurów, red. D. Górska, M. Kowalski, Wydawnictwo SuperNowa, Warszawa 2010,

Knabit, Leon. Czy zwierzęta mają duszę? Wydawnictwo: Nemrod, 2006

Kościół i nauka w obliczu ekologicznych wyzwań. Źródła, inspiracje i konteksty encykliki Laudato si’. Red. J. Poznański, S. Jaromi. Akademia Ignatianum/WAM, Kraków 2016

Książka o prawach zwierząt. Fundacja Czarna Owca Pana Kota 2014

Linzey, Andrew. Teologia zwierząt. WAM 2010

Masson, J.M., McCarthy, S. Kiedy słonie płaczą. O życiu emocjonalnym zwierząt, tłum. K. Kozubal, Kraków 1999, Książka i Wiedza,

Moltmann J. Bóg w stworzeniu, Znak 1995

Nałkowska, Zofia. Między zwierzętami. Opowiadania i fragmenty. WAB, 2013

Nowosielski, Jerzy. O herezjach i naszych braciach mniejszych. W: Z. Podgórzec. Mój Chrystus.

Pietrzykowski, T. Spór o prawa zwierząt. Sonia Draga 2007

Pisarski, Roman. O psie, który jeździł koleją. Wydawnictwo GREG 2016

Patterson, Charles. Wieczna Treblinka. Vega!POL 2003

Probucka, Dorota. Etyczne potępienie myślistwa. Universitas, 2020

Probucka, Dorota. Filozoficzne podstawy praw zwierząt. TAiWPN Universitas, Kraków 2013 wyd II poprawione jako „Prawa zwierząt”. Kraków 2015.

Rogowski, Roman. Teoekologia. Oficyna Wydawnicza w Misji. 2008

Rotzetter, A. Głaskane, tuczone zabijane. Święty Wojciech, 2013

Rozmowy  o zwierzętach Jana Strzałki z Anną Dymną, Katarzyną Grocholą, Markiem Kondratem, Wojciechem Mannem, Moniką Olejnik, Olgą Tokarczuk, Grzegorzem Turnauem, Ks. Janem Twardowskim, Stanisławem. Pełne anegdot opowiadania o mądrości zwierząt tajemnicy naszego z nimi obcowania. Komentarz socjologa Zygmunta Baumana.

Rozmowy z Jerzym Nowosielskim. Wyd. Łuk, 1993, s. 29-59

Salij, Jacek. Gwiazdy ludzie zwierzęta. W Drodze, 2009

Strzałka, Jan. O psach, kotach i aniołach. Wydawnictwo Literackie 2017

Smykowski, Krzysztof. Eksperymenty medyczne z wykorzystaniem zwierząt. Wyd. KUL, Lublin 2017

Safina, Carl. Poza słowami. Co myślą i czują zwierzęta. Wydawnictwo Krytyki Politycznej 2018.

Scully, Mathiew. Dominion.The Power of Man, the Suffering of Animals, and the Call to Mercy. Souvenir Press Ltd. 2002

Sprawiedliwość dla zwierząt. Red. Barbara Błońska, Włodzimierz Gogłoza, Witold Klaus, Dagmara Woźniakowska-Fajst. Instytut Nauk Prawnych PAN i Otwarte Klatki, Warszawa 2017

Stanek-Czerny, G., Piliszewska A. Zwierzę – człowiek – Bóg. WAM 2017

Starowiejski, Marek. Zapytaj zwierząt, pouczą, czyli opowiadania wczesnochrześcijańskich pisarzy o zwierzętach. WAM 2014

Ślipko Tadeusz. Bioetyka. Najważniejsze problemy. Wyd. Petrus, 2009, Kraków

Świerczek, Zbigniew. Ekologia, kościół i święty Franciszek. WSD OO. Franciszkanów, 1990

Tokarczuk, Olga. Czuły narrator. Rozdział: Maski zwierząt. Wydawnictwo Literackie, Kraków 2021

Tokarczuk, O. Moment niedźwiedzia. Krytyka Polityczna, 2012

Urbański, Jarosław. Społeczeństwo bez mięsa. Socjologiczne i ekonomiczne uwarunkowania wegetarianizmu. Znak

Van Emden, Richard. Tommy's Ark: Soldiers and Their Animals in the Great War. Bloomsbury 2010

Waal de, Frans. Bonobo i ateista. W poszukiwaniu humanizmu wśród naczelnych (wydanie II). Copernicus Center Press, 2019

Waal de, Frans. Bystre zwierzę Czy jesteśmy dość mądrzy, aby zrozumieć bystrość zwierząt? Znak, 2019

Waal de, Frans. Wiek empatii. Jak natura uczy nas życzliwości. Copernicus Center Press, 2019

Waal de, Frans. Małpy i filozofowie.  Copernicus Center Press, c. 2006, 2019

Waal de, Frans. Ostatni uścisk Mamy. Emocje zwierząt i co one mówią o nas samych. Copernicus Center Press, 2019

Waal de, Frans. Wiek empatii. Jak natura uczy nas życzliwości. Copernicus Center Press, 2019

Waldau, Paul. Prawa zwierząt. Co każdy powinien wiedzieć. PWN 2021

W obronie zwierząt. Peter Singer (red.). Wydawnictwo Czarna Owca 2011

Wohlleben, Peter. Duchowe życie zwierząt, Wydawnictwo Otwarte. 2018

Wohlleben, Peter. Nieznane więzi natury. Otwarte, 2016

Woolfson, Esther.  Corvus. Życie wśród ptaków, tłum. Adam Pluszka, Joanna Wajs, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2012.

Zaraska, Marta. Mięsoholicy. 2,5 miliona lat mięsożerczej obsesji człowieka. Czarna owca 2017.

Zarosa U. Status moralny zwierząt. Warszawa 2016.

Zazwierzęcenie. O zwierzętach w literaturze i kulturze. Red. Michał Pranke. KLFF UMK, Toruń 2018

Zwierzęta i ich ludzie. Zmierzch antropocentrycznego paradygmatu. Red. Anna Barcz, Dorota Łagodzka, Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, Warszawa 2015.

Zwierzęta, nasi mniejsi bracia, Więź 1998, 7 (477)

 

Monograficzne zeszyty czasopism

ETHOS — monograficzny zeszyt czasopisma ETHOS  kwartalnika Instytutu Jana Pawła II KUL (2013, 26, 2 (102)) pt. „Nasi bracia mniejsi” poświęcony zwierzętom. SPIS TREŚCI

TYGODNIK POWSZECHNY – monograficzny zeszyt czasopisma „Tygodnik Powszechny” pt. Zwierzenia zwierząt. 2019, wydanie specjalne nr 3 (11)

WIĘŹ — monograficzny zeszyt czasopisma Więź, 1998, 7 (477) poświęcony zwierzętom pt. Zwierzęta, nasi bracia mniejsi Spis treści.

ZNAK – monograficzny zeszyt pt. „O cierpieniu zwierząt”, 2008,  637 (6)

ZNAK – monograficzny zeszyt pt. „Prawo do zabijania” 2013,694 (3)

ZNAK –  monograficzny zeszyt „Zwierzę, którym jesteś” 2015, 720


Wisława Szymborska o zwierzętach

Wisława Szymborska swoje przemyślenia dotyczące zwierząt zapisała w felietonach o książkach: Przez dziurę od klucza Jane Goodall, Wszystko, co minęło Mii Farrow, Słówko o golasach Maguelonne Toussaint-Samat czy Gady z serii: rekordy zwierząt Andrzeja Trepki.
Zob. W. Szymborska, Wszystkie lektury nadobowiązkowe, Wydawnictwo Znak, Kraków 2016.


Świnia też....człowiek, no prawie... (z bloga Efekt setnej małpy)

„ Ty świnio...” Jakże często człowiek obraża to zwierzę, mówiąc tak do drugiego człowieka, który jest brudny lub bez zasad. Czy aby na pewno słusznie ? Czy świnia posiada uczucia, jakie my nazywamy  „ ludzkimi ”?? Czy może na przykład wstydzić się czegoś, bać się lub zwyczajnie... kochać?

No cóż, naukowcy dowiedli już niezbicie, iż świnie są wyjątkowo inteligentne.  Przewyższają je tylko naczelne i to nie w każdym przypadku. Te zwierzęta rozpoznają wzajemnie swój głos, a matki śpiewają swoim dzieciom kołysanki na dobranoc. Nie tylko dzieci, ale i dorosłe osobniki uwielbiają się do siebie przytulać. Potrafią dbać o siebie i pomagać w potrzebie w stopniu nieznanym innym gatunkom. Bywają wtedy bardziej empatyczne od niejednego człowieka. Zresztą to akurat dotyczy nie tylko świń... Stwierdzono u nich głębokie życie uczuciowe. Uwielbiają się bawić i  przodują w grach video sterowanych joystickiem !! Zaobserwował to prof. Stanley Curtis z Uniwersytetu Stanowego w Pensylwanii. Świnie mają też doskonałą pamięć, np. zapamiętują ikony w grach, aby je potem odtworzyć. Chętnie aportują, a bywają w tym lepsze od psów, potrafią się mocno koncentrować. Tworzą skomplikowane układy społeczne, wzajemnie sobie pomagają, mają też wysoką świadomość zagrożeń mogących zaburzyć te układy, a do tego diabelnie szybko się uczą. Głośne eksperymenty, które to potwierdzały, robiono na całym świecie jeszcze w latach 70-tych ubiegłego wieku.

Widziałem film dokumentalny z jednego z takich  eksperymentów, który został przeprowadzony w dawnym ZSRR. Otóż świniom podano do koryt ich ulubione ziarna nasączone...alkoholem. Wszyscy członkowie stada najedli się do syta i... zaczęło się. Totalny chaos... Hierarchia padła na zbity, a właściwie spity ryj. W pijanym widzie osobniki stojące najniżej w tejże hierarchii atakowały efektownie i efektywnie te wyżej stojące, nie wyłączając przewodnika stada, który stracił nie tylko panowanie nad grupą, ale i swoją w nim pozycję. Był absolutnie bezradny w nowej sytuacji. Siedział w kącie i otumaniony godził się na wszystko, co się działo. (Czy nie jest to niektórym z nas znane z tzw. „ własnej autopsji ”, jeśli chodzi o zachowania imprezowe w ludzkim stadzie?) Po pewnym czasie wzlotu jednych osobników, a upadku innych, świnie w końcu zmorzył pijacki sen. Przewodnik stada był najsilniejszym i najzdrowszym osobnikiem, więc nazajutrz po pijaństwie obudził się pierwszy, rozejrzał wokół i zaczął robić porządki. Przede wszystkim odzyskał swoją pozycję. Budzące się świnie zostały ustawione, tak, jak należało, czyli każda na swoim zwykłym miejscu w hierarchii. I teraz najciekawsze – naukowcy, podobnie jak poprzedniego dnia, nałożyli do koryt zboża nasączonego alkoholem. Przewodnik stada, poczuwszy, co się święci, najpierw zagonił pobratymców w kąt( a posłuch już miał, szczególnie, że na kacu był nieco wściekły), a potem podchodził kolejno do koryt i.... wywracał je ryjem do góry dnem, a zapaskudzone alkoholem ziarno z pasją i determinacją wdeptywał w ziemię !! Eksperyment powtórzono, ale nie zdołano zaszczepić alkoholizmu w tym stadzie. Widocznie świnie radzieckie... Hmmm, ale to już chyba nie jest tematem naszych rozważań...

Świnie też znane są z tego, iż ratują życie ludziom i pomagają im na wiele sposobów. Nie chodzi tylko o to, że świnia z powodzeniem choćby zastępuje psa szukając ludzi pod gruzami, czy na lotniskach narkotyków. Historia zna przecież mnóstwo takich przypadków gdy np. świnia złapała złodzieja czy uratowała małego chłopca przed utonięciem.

A co do słynnego zwyczajowego „jesteś brudny jak świnia”... Jeśli świniom stworzyć odpowiednie warunki, łącznie z basenem  z czystą wodą, to okaże się, że świnie dbają o czystość i higienę, bywa częściej, niż niejeden przedstawiciel homo sapiens. Mając odpowiednie warunki i teren, świnie często się kąpią w swojej „łazience”, wyznaczają na nim strefę stołówkową i oddaloną od niej strefę „wychodkową”. Jeśli jednak zamykamy je w ciasnych klatkach lub boksach … Znamy wiele przypadków zachowań człowieka w podobnych warunkach. „Zbydlęcić” nimi można każdą istotę.
Od pewnego czasu bulwersują co niektórych najnowsze badania genetyczne i w oparciu o nie eksperymenty kliniczne, które dowodzą, że nie jesteśmy tak znów różni od tych, tak niesprawiedliwie pogardzanych przez wielu zwierząt. Już okazało się, że niektóre z narządów świń mogą być stosowanych w transplantacji, tak niewielkie są między nami różnice.

Niestety, my te wspaniałe zwierzęta widzimy najczęściej pod postacią kotleta schabowego z kiszoną kapustą . To okrutne, że najpierw zaczęliśmy zabijać zwierzęta, a potem dopiero badać je nie pod względem  przydatności do spożycia, a choćby inteligencji czy uczuć. Statystyczny Polak zjada 40 kg wieprzowiny rocznie. Jak się ją pozyskuje? Przecież nie rośnie na drzewach... Zwierzęta pozbawia się życia „fabrycznie” i taśmowo w rzeźniach. A znając już inteligencję tych zwierząt i ich możliwości emocjonalne i uczuciowe, możemy bez ryzyka błędu przyjąć za pewnik, że świnia doskonale wie, że idzie na rzeż i będzie zabita. I musi się ona bardzo bać... Niektórzy ludzie  naprawdę myślą ,że albo kotlety rosną na drzewach, albo -w innym przypadku-świnie wcale nie są zwierzętami czującymi. Tak zostaliśmy wychowani. W nieświadomości tego, co znajduje się na naszych talerzach. I skąd to jedzenie się bierze.  Tak jest łatwiej i...”moralniej”.    A świnia...? No cóż, ona gotowa jest zaprzyjaźnić się z człowiekiem, pokochać go, pozwolić mu korzystać ze swojej inteligencji, pójdzie z człowiekiem na spacer, jeśli tylko wypuścimy ją z małego , zamkniętego pomieszczenia, w jakim jest hodowana i usilnie traktowana jako "żywność". Ona nie jest "żywnością", pomyliliśmy się drodzy ludzie i jako istoty czujące, za jakie się uważamy, powinniśmy się do tego wreszcie przyznać.

Brzydzimy się chińczykami, zjadającymi psy  lub też  kanibalami zjadającymi ludzkie ciała. Tylko....jaka jest różnica pomiędzy istotą czującą , a istotą czującą??? A kanibal... ? Nie zjada zabitego wroga, żeby się nażreć, tylko po to, żeby przejąć jego najlepsze cechy, takie jak prawość, męstwo czy spryt... A wielu z nas po co wrzuca w siebie golonkę ( czyli część nogi takiej czującej istoty ) z musztardą... ?