Św. Franciszek i zwierzęta. Inspiracje dla katechetów i duszpasterzy
W 2026 roku przypada 800. rocznica śmierci św. Franciszka z Asyżu – jednego z najbardziej znanych i kochanych świętych chrześcijaństwa. Wspominamy jego pokorę i prostotę, radykalne życie Ewangelią, troskę o ubogich i wykluczonych. Znacznie rzadziej zatrzymujemy się jednak nad innym, bardzo ważnym wymiarem jego duchowości: niezwykłym szacunkiem i czułością, jakimi otaczał zwierzęta i całą przyrodę.
Dla Franciszka zwierzęta nie były jedynie tłem ludzkiego życia. Dostrzegał w nich stworzenia Boga, swoich braci i siostry, zasługujących na uwagę i dobroć. Jego troska obejmowała nie tylko zwierzęta szczególnie bliskie człowiekowi, ale także istoty małe, niepozorne i lekceważone.
Dziś, gdy ogromna liczba zwierząt doświadcza cierpienia wskutek działalności człowieka, ten aspekt franciszkańskiego przesłania nabiera szczególnej aktualności. Podczas lekcji religii warto więc przyjrzeć się opowieściom o spotkaniach Franciszka ze zwierzętami i postawić ważne pytanie: czego jego postawa wobec innych stworzeń może nauczyć nas dzisiaj – i do czego nas zobowiązuje?
Proponujemy Państwu (katechetom i duszpasterzom) zestaw inspiracji/scenariuszy tego rodzaju lekcji/kazań. Wszystkie bazują na fragmentach najwcześniejszych, oryginalnych życiorysów św. Franciszka pisanych przez jego Braci. Prezentowane materiały mogą również posłużyć jako inspiracja dla duszpasterzy i animatorów odpowiedzialnych za formację grup i wspólnot parafialnych.
Zbiór dla katechetów podzielony jest na dwie części: I – dla dzieci młodszych, II - dla uczniów starszych klas szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Nie jest to podział kategoryczny. Można zmodyfikować i dostosować każdy z konspektów do poziomu odbiorców. W aneksach zamieściliśmy rozmaite pomoce (cytaty, fragmenty biografii, odsyłacze do źródeł), które powinny pomóc w dostosowaniu i ubarwieniu zajęć.
Zbiór dla duszpasterzy składa się tylko z fragmentów życiorusów, krótkich komentarzy i aneksów z cytatami, modlitwami itp.
Życzymy pięknych, wrażliwych i interesujących zajęć. Wiemy, że młodzi ludzie tego oczekują. Materiały są dostępne bez żadnych opłat i dopuszczalne jest ich edytowanie. Prosimy jedynie o powołanie się na źródło: Chrześcijanie dla Zwierząt. Święty Franciszek i zwierzęta. Inspiracje dla katechetów, 2026.
Redaktorki zbioru
Barbara Niedźwiedzka i Magdalena Rzym
Chrześcijanie dla Zwierząt/Laudato Si’ Movement
Link do pobrania pełnej treści materiału dla katechetów. Święty Franciszek i zwierzęta. Inspiracje dla katechetów
Materiały dla duszpasterzy: Święty Franciszek i zwierzęta. Inspiracje dla duszpasterzy
Do bezpłatnego użytku z powołaniem na źródło: Św. Franciszek i zwierzęta. Inspiracje dla katechetów. Chrześcijanie dla zwierząt, 2026.
Spis treści
Część I. Materiały do pracy z dziećmi.
Temat zajęć: Święty Franciszek i wilk z Gubbio – jak troszczyć się o innych?.
Temat zajęć: Święty Franciszek i cykady. Szacunek dla najmniejszych stworzeń.
Temat zajęć: Kazanie do ptaków. Jak chwalić Boga na wzór św. Franciszka?.
Temat zajęć: Stajenka św. Franciszka.
Temat zajęć: Czy nasza troska o zwierzęta zabiera coś bliskim nam ludziom?.
Temat zajęć: Święty Franciszek i zając. Zrozumienie potrzeb i szacunek dla innych istot.
Część II. Materiały do pracy z młodzieżą.
Temat zajęć: Święty Franciszek uczy nas miłości do zwierząt.
Temat zajęć: Święty Franciszek i baranki
Temat zajęć: Święty Franciszek towarzyszem i przewodnikiem w kontemplatywnym przeżywaniu rzeczywistości
Temat zajęć: Święty Franciszek przykładem wrażliwości na najbardziej bezbronnych.
Temat zajęć: Święty Franciszek w trosce o braci i siostry zwierzęta.
Temat zajęć: Boże Narodzenie ze św. Franciszkiem.
Temat zajęć: Ukochanie przyrody przez św. Franciszka wyrazem miłości do Stwórcy.
Temat zajęć: Radość św. Franciszka z uratowania zwierzęcego życia.
Temat zajęć: Pomaganie zwierzętom wyrazem miłości do Stwórcy.
Temat zajęć: Święty Franciszek i domy dla ptaków.
Temat zajęć: Ze świętym Franciszkiem odkrywamy miłość Stwórcy do wszystkich stworzeń.
Temat zajęć: Spójrzmy na świat oczami świętego Franciszka.
ANEKSY.
Aneks 1. Życiorys Świętego Franciszka z Asyżu – człowieka, który pokochał cały stworzony świat (szkoła podstawowa).
Aneks 2. Życiorys Świętego Franciszka z Asyżu – kogoś, kto zmienił sposób patrzenia człowieka na świat (szkoła ponadpodstawowa).
Aneks 3. Wybór cytatów z Pisma Świętego.
Aneks 4. Wybór cytatów z Katechizmu Kościoła Katolickiego.
Aneks 5. Wybór cytatów z Encykliki Laudato Si’ Papieża Franciszka.
Aneks 6. Wybór modlitw w duchu troski o stworzenie.
Aneks 7. Wybrane fragmenty życiorysów świętego Franciszka.
Aneks 8. Wybór wierszy.
Aneks 9. Wybór książek, filmów i innych materiałów o świętym Franciszku.
